Главная » Статьи » Тарих

В категории материалов: 45
Показано материалов: 31-40
Страницы: « 1 2 3 4 5 »

Сортировать по: Дате · Названию · Рейтингу · Комментариям · Просмотрам

Қазақ  Кеңес  мемлекетінің құрылуы. Мәжіліс барлық Қазақ облыстарының басын бірікгіретін Қазақ Автономиялық Советтік Социалистік Республикасын құру туралы декретгің жобасын талқылап бекітті. 1920 жылғы 26 тамызда РСФСР халық комиссарлары Советінің пред-седателі В.И.Ленин мен Советтердің бүкіл россиялық атқару комитетінің председателі М.И.Калинин Қазақ Автономиялық Советтік Социалистік Республикасын құру туралы декретке қол қойды. Декреттің бірінші тарауында Қазақ АССР-і РСФСР-дің құрамды бөлігі болып жарияланатыны айтылды. 


Тарих | Просмотров: 4282 | Добавил: admin_ | Дата: 07.11.2013 | Комментарии (0)

Азамат соғысы жылдарында қоғамның әскери-саяси жіктелуі. РСФСР халық комиссарлары Кеңесінің төрағасы В.И.Ленин 1919 жылы 10 шідцеде "Қырғыз өлкесін басқару жөніндегі революциялық комитет туралы уақытша ережеге" қол қойды. Бұл революциялық комитет іс жүзінде алғашқы қазақ кеңес үкіметі болды да, Орал, Торғай, Ақмола, Семей облыстарындағы (бұлар казіргі Қазақстанның Оңтүстік аймағынан басқа аумағын түгел камтитын) сондай-ақ қазіргі Астарахань губерниясының қазақтар тұратын аудавдарындағы әскери-азаматтық басқару ісін өз қолына түгелдей шоғырландырды. Қазак революциялық комитегіне жүктелген негізгі міндеттердің бірі Қазақстан Кеңестерінің құрылтай съөзін өзірлеу және өткізу, қазақтардың бұған дейін бөлініп қалған шашыраңқы аумақтарын біртұтас етіп біріктіру болды.


Тарих | Просмотров: 1786 | Добавил: admin_ | Дата: 07.11.2013 | Комментарии (0)

Қазақстан жеріндегі әскери қозғалыстар мен соғысқа кіруі. Қазақстан азамат соғысы жылдарында (1918-1920 жж.) 1919 жылы 10 шілдеде В. И. Ленин қол қойған халық комитетінің декреті бойынша қырғыз (қазақ) революциялық комитеті қүрылды. Оның қарамағына Қазақ Совет автономиясы жарияланып, өлке Советтерінщ құрылтай съезі шақырылғанға дейін қазақ тұрғындары мекендеген Орал, Торғай, Ақмола, Семей облысы мен Астрахань губерниясы жерівдегі барлық жоғарғы әскери-азаматтық басқармалар берілді. Қырғыз (қазақ) революциялық комитеті алғашында РСФСР үкіметі тағайындаған 7 мүшеден тұрды. Халкомсовтың келісі-мімен қырғыз (қазак.) революциялық комитеті өз құрамын жергілікті тұрғындардан қызметке адам алу арқылы толыктырып отыруға праволы болды. Ол ішкі контрреволюция мен әскери-интервенцияға қарсы еңбекшілер күресін басқарып, совет ұйымдарының мемлекетгік шаруашылық жөне Қазак халқына күштеп тағылған "қырғыз-қазақ", "кырғыз" атаулары орыс тіліндегі әртүрлі әдебиетте жоне құжаттарда XVIII ғасырдың жиырмасыншы-отызыншы жылдарынан бастап кездесе бастайды. Бұл сөздерді алғаш рет жазбаша айналымға енгізгендер Оңтүстік Орал жоне Сібір арқылы қазақ өлкесінің Солтүстік аудандарында болып, қазақтармен алғаш жүздескен патша үкіметінің оскери, дипломатиялық жоне жергілікті басқару аппаратының қызметкері еді.


Тарих | Просмотров: 2485 | Добавил: admin_ | Дата: 07.11.2013 | Комментарии (2)

Қазақстандағы Кеңес билігінің орнауының  ерекшеліктері. «Алаш-Орданың» басшылығы: құрылуы және қызметі. Ал қазақтың ұлтгық-территориялық мәселесін Алашорда автономиясы 1917 жылы 5-13 желтоқсанда Орынбор қаласындағы жалпықазақтың II съөзінде занды түрде бекітті.

Алашорда автономиясын оның конституциясын бүкілроссиялық құрылтай съезі бекітуге тиіс. "Алаш" партиясы Программасының жобасы 1917 жылы "Қазақ" газетінің 251 санында жарияланды. 10 баптан түратын саяси құжатта қазақ елінің ұлтгық, тілек-мақсатының негізгілері баяңдалды, онда: "Алаш Орда" үкіметінің бағдарламасында автономияның мемлекетгік үкімет билігінің түрі "федерациялық республика құрамындағы дербес мемлекет" ретінде анықталды. Ол республиканың Құрылтай жиналысы мен Мемлекеттік Думасы болады, атқарушы механизм міндетін Президент пен Министрлер кеңесі атқарады деп көрсетілді. Бұл бағдарлама сонымен қатар сайлау жүйесін де, дінді мемлекетген бөлуді де, сот істерін белгілі бір жерде жинақылап, көпшілік болыптабылатын халықтың тілінде жүргізу, әскер құру мен салық салу ісін ұйымдастыру, "түземдіктердің"жерді пайдаланудағы құқығын анықтау және жерге мемлекеттік меншікті орнату сияқты тағы басқа шараларды да қамтыды.


Тарих | Просмотров: 10046 | Добавил: admin_ | Дата: 07.11.2013 | Комментарии (0)

Қазан оқиғасы 25 қазан 1917 Петроградтағы төңкеріс немесе Қазақ комитетері

құрылуы және қызметі. 1917 жылы қазанда Петроградта және оның маңайыңда социалистік революцияның жеңіп шығуы үшін партияның басшылығымен Қызыл гвардияшылардың, революцияшыл солдаттар мен матростардың 250 мың жауынгерінен түратын екпінді отряд жасақталды. Осы басты үш күш 24 қазанда таңертең шабуылға шығып, сол күннің кешінде көтерілістің орталығы Смольныйға В.И.Ленин келгеннен кейін, көтеріліс өзінің шешуші кезеңіне көшті. 25 қазанда (қарашаның 7) таңертең Петроград Советі жанындағы Әскери-рев. Комерция-лық комитет В.И.Ленин әзірлеген "Россия азаматтарына" үндеуді жариялады. Онда Уақытша үкіметтің құлатылғаны хабарланды. 25 қазанның кешінде Смольныйда Советтердің Бүкіл россиялық 2-съезі ашылды. Съезд "Жұмысшыларға, солдатгарға және шаруаларға" үңдеудегі бүкіл өкімет билігінің Советтерге көшкенін мәлімдеп, қарулы көтерілістің жеңіп шыққанын баян етгі. Съезд Бейбітшілік туралы, Жер туралы декретгер қабыддап, БОАК-ті сайлады. Совет үкіметін-Халық Комиссарлары Советін құрды. Оның Председателі болып В.И.Ленин бекітілді. Жаңа заман басталды.


Тарих | Просмотров: 1369 | Добавил: admin_ | Дата: 07.11.2013 | Комментарии (0)

http://sheriazdanov.ucoz.kz/tarih/ppt/Tarih.ppt


Тарих | Просмотров: 4656 | Добавил: admin | Дата: 30.10.2013 | Комментарии (3)

Саяси жүйе

 

Саяси жүйе. Саяси жүйедегі адам

жоспар:

1.Саясат пен адамгершілік.

2.Адам саясаттың субъектісі мен объектісі.

3.Саяси жүйедегі адамның құқығы мен бостандығы.

4.Жеке адамның құқықтарының жіктелуі.

5.Саяси жүйе туралы түсінік.

6.Қоғамдық саяси жүйенің құрылымы.

7.Қоғамдық саяси жүйенің қызметтері.

8.Қоғамның саяси ұйымдары.

9.Қоғамның саяси жүйесінің жіктелуі.

10.Қазақстандағы саяси жүйе.


Тарих | Просмотров: 1727 | Добавил: admin | Дата: 30.10.2013 | Комментарии (0)

ТҮРІК ж/е БАТЫС. 552 Түрік қағнаты құрылды.Бумын өзін қаған деп жар-ды. 542 жыл Түрік атауы алғ.рет қытай деректерінде кедеседі.қытайлар түріктерді ғұндардың ұрпағы деп санаған. Түркі тайпа-ң табынатын құдайы Көк Тәңірі+,олар жер мен су киесіне, отбасының жебеушісі-Ұмай Анаға т.603 жылы Түрік Қағанаты дербес 2 мемл:Бат.түрік және Шығ.Түрік қағанаты. БАТЫС.Т.қ- (603-704),Аумағы: іле,Шу,Еділ,Ертіс. Астанасы: СУЯБ, жазғы ордасы Мыңбұлақ. Халқы – оң оқ будун.

ШЫҒЫС.Тқ(682-744) Шығ.түрік қағанаты Қытай езгісіне қарсы ұзаққа созылған соғысты бастан кешірді.

682 жыл Шығ түріктері Монголияда өз мемлекетін қалпына келтірді. Алғ. Қағаны – Құтлық (халық арасында Елтеріс атанған).териториясы: Қазақстанның бір бөлігі Орт.Азия, Шығ.Түркістан,Оңт.Сібір.Құтлық,Қапаған қағандар тұсында қағанат қуатты мемл-ке айналды. Білге қаған, Күлтегін қағанатты одан әрі күшейтіп,Қытаймен дип.келісім жасады. Қолбасшы Тоныкөк тұсында түріктердің жауынгерлік даңқы асқақтады. Білге қаған билігінен кейін қағанат әлсіреп, ыдырай бастады (741ж)

 

ТҮРКЕШ қағанаты (704-756)Шу,

Талас, Іле өзені қоныстанған. Алғ.қағаны- Үшлік(704-756) Аумағы: Шаш-Тұрпан-Бесбалық аралығы. Астанасы: СУЯБ,жазғы ордасы Күңгіт.

Олар ІЛЕ ҚАРА және ШУ САРЫ б/2. Көсемі:Сұлық(Сұлу) қаған-ң билигі күшейе бастады. Ол дип-қ саясатты белсенді жүрг.Соғдылардың келуімен Жетісудағы түрік қаған-ы теңге шығаруды жақсы жолға қойды. Теңгелерді қағандарының атынан соғдылар соқты, бірақ теңгелер-гі жазу соғды тілінде жазылды. 751 шілдеде қытайлар мен арабтар арасындағы аса ірі талас шайқасы болды.шайқас 751ж Атлах қаласы маңында болып, шайқас- тың шешуші кезеңінде қарлұқтар арабтар жағына шығып, қытайлар жеңілді.  Түркеш қағаны Сұлықты арабтарға қарсы соғыста жанқияр ба- тылдығы үшін арабтар оны Абу-Музахит деп атап кетті.ішкі қақты -

ғыстан және араб қытай шапқыншы- лығынан Түркеш қағанаты 756 құлады. жылқы мен қой

 

ҚАРЛҰҚ: (756-940)Жетісудағы Түркеш.қ-н кейін келді. Мекендеді: 8ғ-ға дейін Бат,Алтай мен Тарбағатайда. Қарлұқ-ң негізгі топтасқан жері: Алтай тауы-Балқаш көлі. Орталығы-Суяб .Билеушісі: жабғу, 840 бастап қаған +.

Араб геог-фы Әл-Марвазидің айтуынша қарлұқтар құрамында 9 тайпа Ибн Хаукалдің . Ходул-әл Алам

Қарлұқ тайпалары Жетісуда 200жылдай билік құрды. Қағанаттың әлсіреуінің себептері: ішкі тартыстар, жайылым жер үшін.940жҚашқардың түрік билеушілері Баласағұнды жаулап алып, Қарлұқ қағанаты өмір сүруін тоқтатты.

ҚАРАХАН: (942-1212)10ҒОРТАСЫ – ҚҰРЫЛДЫ. Аумағы: Жетісу-Шығыс Түркістанның бір бөлігі. Орталығы – Баласағұн қаласы. Негізгі қалаушысы – Сатұқ Бохран. Ол 942ж Баласағұн билеушісін құлатып, өзін жоғарғы қағанмын деп.ж. орталығы: Шу алқабына, Астанасы Баласағұн қ-да орн. Сатұқ Боғра хан қайтыс болған соң, елде саяси бытыраңқылық басталды. 955 жыл-Мұса хан билігі орнады (Сатұқ Боғра хан-ң баласы)тарихындағы ең маңызды оқиға-ң бірі-ислам дін-ң қабылдауы.

960жЖетісу аймағында 200мың отбасы ислам д.қ-ды. -Мұса хан исламды мемл-к дін етіп жария-ды.МӘД--ТІ:

Күмбездеп салынған мешіттер мен кесенелер п/б. Бабаджа-қатын (10-11)

Айша-Бибі(11-12),Қарахан кесенелері. Түркі тіліндегі мұсылман әдебиеті шыға бастады. Ж.Баласағұни Құтты білік, М.Қашқаридің Диуани лұғат-ат түрік шығармасы(1069)қарахан-тар кезеңі – саяси-экономикалық,әлеу-к,

Мәдени өмір жоғарғы деңгейде дамыған жаңа кезең

 

ОҒЫЗ: (9-11ғ) ерте орта ғасырларда Орт және Орта Азияда өмір сүрген. 7ғ-Батыс Жетісуды мекендеп, Түрік қағанатының құрамында болды.

Қарлұқ-ң қысымынан Сыр бойына көшкен. 9ғ.с-10ғ.б-Оғыз мемл.құрылды. Аумағы: Сырдарияның орта және төменгі ағысы. Астанасы. Янкигент(Жаңа Грузия) Билеушісі: жабғу. Орынбасары-күл-еркін. Әчкербасы-сюбашы.М.Қашқаридың дерегі б/ша оғыз одағында 24 тайпа бар.оғызнама-бат.Шығ.Түркістанға жасалған жорықтар баяндалды.1043 соңғы ханы Шахмәлікселжұқтар-ң қолынан қ.т.әлсіреу себептері -


Тарих | Просмотров: 1321 | Добавил: admin | Дата: 30.10.2013 | Комментарии (0)

Наймандардың пайда болу тарихы

Наймандар тайпасының тегі туралы мәселе ертеден-ақ тарихшылардың пікірталасын тудырып келді. Бірқатар зерттеушілер (И.Я. Шмидт, А.М. Позднева, Д.Оссон, В.В. Бартольд, В.П. Васильев, т.б.) Наймандардарды моңғол, басқалары (Рашид әд-Дин, Х.Ховарс, П.Поуха, А.Бобривников, Г.Е. Грумм-Гржимайло, Н.А. Аристов, С.Аманжолов, Ә.Марғұлан) түркі тегіне жатқызды. Қазіргі уақытта олардың түркі тектес екендігі толық дәлелденген. Көптеген зерттеушілердің пікірінше "найман” атауы моңғолша "сегіз” деген сөзді білдіреді. "Оғыз тайпасынан шыққан наймандар түркі тілдес халық болды. Олар 8 ғ-дан бастап "сегіз оғыздар”, кейінірек "цзбу-бу” одағын құрап келді. "Найман” сөзі оларға көрші халықтардың берген атауы” деп жазды


Тарих | Просмотров: 1458 | Добавил: admin | Дата: 30.10.2013 | Комментарии (0)

Керей (карайлар) — қазақ құрамындағы көне тайпалардың бірі – Керей елінің де тарих көшінде белгілі бола бастаған кездеріндегі ғұмыр кешкен ата жұрты – сонау замандарда бірсыпыра түрік халықтарының қасиетті қонысы атанып, ғажайып ата жазу мұрағаттарымыз мәңгілікке қашалып, жазылып қалған, қазіргі моңғол даласы және оған іргелес жатқан байтақ аймақты қамтитын құтты мекеннің бір тұсы – Орхон, Оңғын, Керулен, Селеңге, Арғұн өзендерінің құйқалы алқабы еді. Керей атауының шығуы туралы әртүрлі пікірлер бар. Бірақ солардың арасында Орхон-енесай жазуларының білгір зерттеушісі, жазушы Қаржаубай Сартқожаұлының апталығымызға ұсынған қолжазбасындағы Керлін (Керулен) өзені және ол өз басын алатын Кентау тауына қатысты пікір көңілге қонымды көрінеді. Онда қазақ ғалымы көне түрік жазуларында (Мойыншор ескерткіші, VIII ғ) бұл қоныс жер аты «Кейре» түрінде көрініс бергендігін айтады. Ал Керлін алқабы ежелден керейлердің түп-тегі Тоғыз байырқулар қоныстанып келе жатқан төл мекен. Олар бірде «тоғыз байырқу», бірде «тоғыз оғұз», бірде «тоғыз керейлік» деп атала жүріп, ғасырлар өте келе «керейлер» боп өзгерген секілді. Бұл бағамдау Керей шежіресінде бұрыннан айтылып жүретін өзен атына қатысты әңгіме сарынын да пысықтағандай болады. Қытайда тұратын қазақ оқымыстыларының кейінгі кездерде бірсыпыра көне қытай жазбаларын қазақша сөйлете бастауы халқымыздың тарихына қатысты көптеген құнды деректерге жолықтырғанын бұрын да айтқан едік.


Тарих | Просмотров: 2125 | Добавил: admin | Дата: 30.10.2013 | Комментарии (0)

1-10 11-20 21-30 31-40 41-45