-->
Главная » Статьи » Стандарттау

Өлшем тізбектерін тұрғызу және есептеу. Өлшем тізбектерін реттеу және келтіру әдістерімен есептеу.

Өлшем тізбектерін тұрғызу және есептеу. Өлшем тізбектерін реттеу және келтіру әдістерімен есептеу.

 

Өлшем тізбектерін теориялы - ықтималдық есептеулер әдісі

  

Өлшем тізбектерін максимум-минимум есептеу әдісі бойынша, өндеу немесе жинақтау кезінде, бірден ұлғайтушы буындардың ең үлкен және кішірейтуші буындардың ең кіші өлшемдерінің қатынастары немесе керісінше, болуы мүмкіндігін қарастырады. Осы болуы мүмкін екі жағдайлар, тұйықтаушы өлшемнің дәлдігіне әсері кері. Бірақ болуы мүмкіндігінің ықтималдығы аз, себебі нақты өлшемдер ауытқулары дәлдік шегінің ортасына шоғырланады. Өлшем тізбектерін теориялы - ықтималдық есептеулер әдісі, осы қағидаға байланысты негізделген.

    Ықтималдық теориясын өлшем тізбектерінің есептеулеріне қолдануы, өлшемдердің дәлдік шектерін кеңейтуіне, яғни бөлшектерді өндеуін жеңілдетуіне апарады.

 

Керісінше есеп.  Жүйелі және кездейсоқ қателіктер біріккен әсерінен, нақты өлшемдер дәлдік шегі ортасына шоғырлануы және дәлдік шегі тарау ауданы дәлдік шегі мәнімен сәйкес болмауы мүмкін. Осы сәйкессіздік мәні ассиметрия коэффициенті деп аталады:

 

                                                             

                         (10.11)

мұндағы:

     - математикалық күту, i - буынның орташа арифметикалық өлшемі;

      - дәлдік шегі алаңының ортасына сәйкес өлшем.

Бұл жағдайда, орташа өлшемдер бойынша өлшем тізбегінің теңдеуінің түрі, келесі болады:

                (10.12)

     Тәуелсіз кездейсоқ мәндер қосындылары  дисперсиясы туралы теоремасын   қолданып жазамыз:

                                                                                                     (10.13)

Орташа квадраттық ауытқулардан   мәндерінен дәлдік шектерге немесе тарау аудандарына көшу үшін, салыстырмалы тарау коэффициентін , пайдаланады. Ол, салыстырмалы орташа квадраттық ауытқу (егер ), болып табылады:

                                                                                                    (10.14)

 

Ø  нормальды тарау заңдылығы үшін (егер ):

                                             ;                                              (10.15)

Ø  тең ықтималдық заңдылығы үшін (егер ):

                                           ;                                      (10.16)

Ø  үшбұрыш заңдылығы (Симпсон) үшін (егер ):

.

Байланыстар 2 және 2 қарастырып, туындысын табамыз:

                 немесе   ,                      (10.17)

мұндағы: t- тәуекелдік пайызына байланысты коэффициент

 

Р, %

32,00

10,00

4,50

1,00

0,27

0,10

0,01

t

1,00

1,65

2,00

2,57

3,00

3,29

3,89

 

Тұйықтаушы буынның орташа аытқуы:

                                                         (10.18)

және шекті ауытқулары:

                                           ;                                        (10.19)

.

Тікелей есеп.  Тұйықтаушы буын дәлдік шегі берілген жағдайында, құраушы буындардың дәлдік шектерін келесі жолдармен анықтауға болады.

   Тең дәлдік шектері әдісі бойынша TA, Ec(Aj) және  λi  мәндерін барлық құраушы буындарына бірдей деп қабылдайды. Тұйықтаушы буынның берілген дәлдік шегіне TA байланысты,  формула 10.4 бойынша орташа дәлдік шектер TcAj  мәндерін анықтайды:

                                                                                           (10.20)

Анықталған  және  мәндерін құрылымдық талаптарға және өндеу технологиялық мүмкіндіктеріне байланысты, экономикалық дәлдік қажетті дәлдікке жақындығына байланысты қарай реттейді. Есептеу нәтижесін формула 10.4 бойынша тексереді.

   Бір квалитет дәлдік шектері әдісімен есептеу жолдары, толық өзара ауыстырымдылықты қамтамасыз ету тікелей есебі бойынша орындалатын есебіне ұқсас. Дәлдік шегінің орташа коэффициентін келесі формула бойынша анықтайды:

                                            .                                               (10.21)

 

 

    Құраушы буындардың дәлдік шектерін сынама есептеу әдісімен, құрылымдық талаптарға сәйкес және алда өндірісті ұйымдастыру түріне қатысты экономикалық тиімді болатындай, ұқсас механизмдерді пайдалану тәжіребесіне қатысты және осы нақты жұмыс орнында тексерілген λ коэффициенті бойынша орнатады. Есептеу нәтижесін формула 10.4 бойынша тексереді.

  Тең әсер әдісі бойынша әрбір құраушы буынның шекті ауытқулары тұйықтаушы буын дәлдігіне тең әсер береді.

Мысал. Құраушы буындар: А1, А3, А4  және А6 (147-сурет) дәлдік шектерін және шекті ауытқуларын есептеу қажет, егер тұйықтаушы буын өлшемі  А= 1…2,12мм,  берілген болса.

   Бір квалитет дәлдік шектері әдісін қолданамыз. Квалитет коэффициентін табамыз:

                      ;       

мұндағы: k- дәлдік шектері алдын-ала берілген буындар саны.

  Дәлдік коэффициентінің  a мәнін анықтағаннан кейін ГОСТ 25347-82 бойынша квалитет нөмірін табамыз. Біздің жағдайымызда: IT12 бойыншаaср=160, ал  IT13 бойынша  aср =250. Негізінде өрескел квалитет бойынша тағайындалу ұсынылады. Барлық буындар өлшемдеріне 12 квалитет бойынша дәлдік шектерін тағайындаймыз: ТА1=460мкм, ТА3=250мкм, ТА4=350мкм, ТА6=250мкм.

   Тұйықтаушы буын дәлдік шегі:

мұндағы:  - өлшемдердің нормальді тарау заңдылығының

                                салыстырмалы сейілу коэффициенті;

                  t = 3 - есептік ауытқулар дәлдік шегі шекарасынан шығу пайзын сипаттаушы коэффициент, ол тәуекелдік пайызына байланысты қабылданады (P=0,27%).

       Шарт орындалмады:    1,12 ≠ 0,97

Шартты орындалуын қамтамасыз ету үшін, бір буынның дәлдік шегін үлкейту қажет. Ол үшін буын А1 таңдап алып, оның дәлдік шегін анықтаймыз:

Құраушы буындардың шекті ауытқуларын тағайындаймыз:

A1=240±0,355мм; A2=25-0,500мм; A3=50-0,250мм; A4=107-0,350мм; A5=21-0,500мм;  A6=40±0,125мм.

Асимметрия коэффициентін  тең деп қабылдап, өлшемдердің шоғырлану центрінің координаттарын табамыз. Барлық құраушы буындар өлшемдерінің сейілуі, дәлдік шегі орталығына симметриялы орналасады, яғни өлшемдер шоғырлану центрінің координаттары, дәлдік шегі алаңдарының ортасының координаттарына сәйкес болады:

Тұйықтаушы буын ауытқуларын және дәлдік шегі аланы ортасының координаттарын табамыз:

.

Дәлдік шегі алаңдары ортасының координаттарын тексереміз:

-1,44 ≠ [(-0,25) + (-0,125) + (0,175) + (-0,25) + 0] - 0 = - 0,8.

Шарт орындалуын қамтамасыз ету үшін, буын А1 дәлдік шегі алаңы ортасының координатасын реттейміз:

.

Буын А1 ауытқуларын анықтаймыз:

Буын мм.

Тұйықтаушы буын шекті ауытқуларын тексереміз:

Тұйықтаушы буынға орнатылған талаптар орындалды.

Категория: Стандарттау | Добавил: admin_ (26.11.2013)
Просмотров: 1433 | Теги: Өлшем тізбектерін тұрғызу және есеп | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0

Имя *:
Email:
Код *: