-->
Главная » Статьи » Информатика

UML. Өңдеудің функционалдығын сипаттау. Аспаптары мен әдістері.

UML. Өңдеудің функционалдығын сипаттау. Аспаптары мен әдістері.

 

 

UML. Функционалдық өңделуінің сипаттамасы. Аспаптары мен әдістері. Графикалық және текстік құралдар сипаттамасы және проблемелы аймақты құжаттау – деректер және функциялар. Жоба құжаттары және құрылым сипаттамасы және құрамы стандарттармен анықталады. Графикалық сұлбалар және АТ жоба диаграммалары. Текстілік және графикалық редакторлар – құрамы және құрылымы, қолданылатын  шаблондары және дайындықтары, интерфейстің ұйымдастырылуы, импорт және  экспорт мүмкіндіктері, пайдаланушы құрылысы, жұмыс режимін құрастыру.

Аспаптар және технологиялармен жұмыс істеу үшін - BP Win,  MS Visio,  MS Net және т.б. Программаға қойылатын талаптарды спецификациясы және өңдеудің функцияналдық мүмкіндіктерін сипаттау үшін қолданылуы. IDEF 0, 3; DFD стандарттары. Құрылым сипаттамасыжәне BP Win арқылы процесстердің өтуі.

   «АЖ құрудың бастапқы этаптарында біз автоматандырғымыз келіп жатқан ұйым қалай жұмыс істейтіндігін ұғынып алған жөн. Ол ұйымда жұмыс істеушінің бірі де оны толық білмейді, сол үшін АЖ құрар кезде соны анықтап білу керек. Ұйым жетекшісі оны толық біледі деуге болады, бірақ ол әрбір жұмысшының ісін ашып айта алмауы мүмкін. Ал қатардағы жұмысшы өз жұмысына жауапты ол да басқалар жайында ақпараттарды бірмейді. Сондықтан ұйым жұмысын сипаттау үшін модел құру керек. Міне BPwin, сол моделді құру үшін керек – функциональдық модель (немесе процесстер моделі). Әдетте бірінші ұйым жұмысының қызметтері жайындағы модел құрылады -"AS-IS" (қалай бар, сол түрде). Функциональдық моделдің талдануы оның кемшіліктерінің орнын, және жаңа бизнес -  процесстің артықшылықтарын, сонымен қатар ұйымның бизнес құрылымы қандай өзгерістерге ұшырайтындығын толық білуге мүмкіндік береді. Моделден табылған "AS-IS" кемшіліктерді, "TO-BE" (қандай болуы керек) моделі арқылы жоюға болады – ұйымдағы бизнес – жоспарлардың жаңа моделі. Бизнес – жоспарларды моделдеудің ыңғайлы тілі болып IDEF0 табылады, ол 20 жыл бұрын Дугласом Россом (бұрын  SADT - Structured Analysis and Design Technique деп аталған) жасалған. SADT әдістемесі Дэвида А.Марка және Клемента МакГоуэнаның "Методология структурного анализа и проектирования SADT" кітабында толық берілген, Метатехнология баспаханасы, 1993.

SADT революция негізінде 60 жылдың аяғында пайда болған. Бұл кезде көпшілік мамандар бағдарламаның қамсыздандырумен айналысты, көпшілігі басқару және қаружараққа бақылау жасап телефон байланысында қолданылатын аналогтық жүйемен бағдарламаның қамсыздандыру, ірі масштабтық жүйені құру және күрделі тапсырманы шешуге тырысты. Сол кезде ірі масштабты жүйені құрумен айналысқан мамандықтар үлкен реттелушілік керек екенін мойындады. Бұл түрде өңдеушілер жүйені құру процесін өңдеп оны келесі фазаларға бөлді:

-         анализ – жүйенің жұмысының анықтамасы.

-         жобалау – жүйелерді және өзара әрекетін анықтау.

-         реализация жүйені бөлек-бөлек өңдеу бірігу – бір бүтінге жүйенің бірігуі.

-         Тестлеу – тексерісі

-         Құрылғы – жүйенің әрекетке енгізілуі.

-         Функциялау – жүйенің қолданылуы.

Бұл сәйкестілік әрқашан итерациялық орындалған себебі жүйе толықтай қолданушылардың қажетін қанағаттандырмады.

            Сонымен қатар бұл модельмен бағытталынған жүйенің басқаруында әрқашан қиындықтар туып отырады. Жүйенің берілуінен соң туындаған эксплуатациялық шығындар құрылған жүйенің шығыны ретінде жедел жылдамдықта өсе бастады. Кейбіреулері жүйені құру кезінде пайда болған қателіктерге тиісті эксплуатациялық шығындар өсті деп санайды. Зерттеу бойынша жүйедегі қателіктердің көпшілік проценті анализ және жобалау процесінде пайда болды. Мысалы, жобалау стадиясының қателіктерін түзету екі есе тұрады тестлеу стадиясында он есе, ал жүйенің эксплуатациясында жүз есе қымбат, анализ стадиясына қарағанда. Қателікті тапқанда шамамен екі есе көп уақыт кетеді, ал оны түзетуіне шамамен бес есе кетеді. Сонымен қатар қолданушылардың өзінен анализ қателігі және жобалаудан жиі қателіктер кетіп отырады. Жүйені құру кезінде бірнеше мәселелер туындады. Бірлік шешім болмады. Қолданушылардың өңдеу процесіне бақыланбады.Сәйкестілік тексерісі орынды жүргізіледі және түбегейлі жоқ болады. Бір этаптың нәтижесі екіншісімен сәйкес келмейді. Процесс қиындықпен бағалауға берілді сапалық және сандық жағынан. Жүйені құрушылар құрылымдық бағдарламалау типті әдістемесін қолданғанда және жоғарыдан төмен жобалағанда олар қойылған тапсырманы шешеді немесе жаман қойылған тапсырманы немесе жақсы қойылған тапсырманы шешеді. Сонымен қатар жүйені құру кезіндегі қателіктер аппараттық құырылғы бағдарламалық қамтасыздандыру көмегімен оңай табылып отырады. Жие бұл қателіктер функцияналды спецификацияны немесе спецификациянымен және жобалау нәтижесінің арасындағы келіспеушіліктер зерттеліп отырады. Жобалаушылар жүйенің күрделілігін білді. Жүйенің күределілігі және көлемінің өсуі өмірлік реалия болып табылады. Бұл алдыңғы сұранысты қабылдау керек болды. Соңынан тезис пайда болды: анализ әдісінің дұрыстығы, тиімді тұрысы, өнідірістік және қауіпсіздігі. Кең профильді жүйенің кілттік мәселесін шешу үшін процестің ертеректі стадиясынан қолданылуы үшін жаңа әдістер қажет болды. SADT сияқты әдістер қарастырылған мәселелерді дұрыс түсіну үшін жүйе құрудың бастапқы этапына қажет болды. Ал бұл құруға кеткен шығындарды қысқартып оның ыңғайлылығын көтереді. SADT – бұл өңдеушілер мен қолданушылар арасындағы қатынасты жақсартып бастапқы құрылымы үшін қателіктерді азайту әдісі.

SADT моделінің шынайы және графикалық тілдер қолданылады. Жүйені жазушы дамдар шынайы тілдің нақты жүйесі қызмет етеді, ал графикалық тілдер көзіне – SADT әдістемесінің өзі. Әрі қарай сіз SADT графикалық тілі модельдің шынайы тіліне нақты семантиканы және құрылымды қамтамасыз етеді. SADT графикалық тілі SADT жүйені жазуға мүмкіндік береді, анықталған және бір мәнді түрде шынайы тілді ұйымдастырады.

            SADT моделі жүйенің функциясына немесе оның объектісіне дайын болады. Функцияға бағтталған SADT моделін функционалды модель деп атауға қабылданған, а) жүйе объектісіне бағытталған – мәліметтер модель деп аталады, функционалды модельдер өзінің ретімен арақатынасын жүйе объектісі арқылы кескінделеді функция жүйесін бөлшектеу деңгейімен беріледі. Мәліметтер моделі функционалды моделдерге бағытталған жүйені функциямен байланысқан жүйе объектісінің жазылуын береді. SADT толық методологиясы күрделі жүйенің анық жазылуы үшін модельдердіуң көпшілігі құрылуына мүмкіндік береді. Бұл кітап функционалды модельдер құруы үшін арналған. SADT мәліметтер моделі көмегімен және көпшілік модельдер құру бұл кітаптың жиегінен шығады.

SADT блоктары ешқашан диаграммаға кездейсоқ түрде орналаспайды. Диаграмма авторы оны түсінуі бойынша маңыздылық деңгейінде орналасады. Осыған қатысты реттіелік SADT-да доминирленген деп аталады. Доминирлену бір блок екінші диаграмма блогына әсері ретінде түсініледі. Мысалы, диаграмманың ең доминирленген блогы болып бірінші қажетті сәйкестілік блоктарының функциясы немесе басқа функцияларға әсер етуші жоспарланған немесе бақылаушы функциялар болды мүмкін.

 

            Көпшілік доминирленуші блоктары әдетте диаграмманың жоғарғы сол жақ бұрышында, ал аз доминирленушісі – оң жақ төменгі бұрышында орналасқан. Нәтижесінде 1,2,3 блоктар үшін 2-1 суретте көрсетілген сатылық схема алынады.

            Беттегі блоктың орналасуы доминирленудің авторлық анықталуын бейнелейді. Мұндай түрде диаграмма топологиясы қандай функциялар басқаларына қарағанда әсер ететінін көрсетеді. Бұны белгілеу үшін SADT аналитигі оның доминирленуі бойынша блоктары кері номерлеуі мүмкін. Доминирлеу реті әрбір тікбұрыштың оң жақ төменгі бұрышында орналасқан санмен белгіленеді: 1 көптеген доминирленуді көрсетеді, 2-көпшілігімен кейінгісін. 2-1 суретте тапсырманы орындау деңгейін анықтау блогы тапсырманы келесі қадам арқылы бөлшегінің өңделуі қалған барлық қадамдарына әсер етеді, сондықтан осы блок бірлікпен номерленген.

            Жұмыстық орнын дайындау блогы станокта өңдеу және жинау блогынан бұрын болғандықтан бұл блокқа 3-4 номерлері иеленген.

            SADT-да блоктар кері номерленген болуы керек. Блоктар номері жүйелік функция үшін бірмағыналық болуы қажет және модельдің иерархиясында бұл функциялар автоматты түрде ұйымдастырады. Блоктар номерін қолдана отырып және оның әсерін бағалай отырып аналитик функционалды доминирлену принципі бойынша модель ұйымдастырады. Бұл әрбір функцияның иерархиялық ретіне келісуге мүмкіндік береді. Сондықтан біз міндетті түрде олардың доминирлену ретіне сәйкесінше блоктарды номерлеу мүмкіндігін береміз.

SADT диаграммасы бір-бірімен 3-6 дейінгі блоктардан тұрады және модель құрылымының бірнеше түрлері бар.Бір диаграммасын айыра білу үшін С-номерлері қолданылады. Диаграммадағы блоктар жүйелік функцияларды көрсетеді,ал иіні көптеген объектілердің жүйесін көрсетеді.Көп кезде блоктар диаграммасында домирленген тәртібі бойынша орналасады,яғни бір-біріне қатысты маңыздылығымен. Блоктармен қосылған иіндер,объектілер жиынтығын көрсетеді және бірнеше бұтақтарға бөлінеді, әр түрлі күрделі әдістермен қосылады. Бірақта иіндер барлық бөлінген және қосылған жағдайда, олар өздеоі көрсетілген объектілерді сақтау керек.

SADT диаграммасы белгіленген объектілер декомпозициясы  болып табылады. Объект блок  және оның иіндерімен шектеледі.Шектеуі бар диаграммаларды  ата-аналық диаграмма, ал  ата-аналық номерлі декомпозирленген блок, ұрпақ  диаграммасы деп аталады. Ата-аналық диаграммалары  және ұрпақ диаграммаларын  С- номерлерімен байланыстырамыз.Осы модель өзінің  актуальдылығын сақтайды.

ICOMкодтары , ұрпақ диаграммамен  ата-аналық диаграммаларды  қосу үшін қолданылады.

 Түін номері берілген  диаграмманың сатысын  иерархиялық модельде  идентифицирлейді.

Егер модельде диаграммаларды оқу үшін  өте қиын болса,  ол үшін техникалық  қабылдағыш «иіндердің тоннельге кіруі» типін қолдануға болады.

Бағалық талдау

Бағалақ талдау (ABС) кең тараған әдістеме болып табылады, ол халықаралық корпорациялармен және мемлекеттік ұйымдармен (соның ішінде АҚШ департаментімен де қолданылады) ұйымдағы нақты шығындарды іздеу үшін қолданылады. Бағалық талдау есеп беру, шығындардың деректерін жинау, жұмыспен байланысты шығындарды жинау сияқты талдаулардан тұрады. Осы талдаулардың арқасында жалпы процесске кететін шығынды талдап шығуға болады. АBC жұмыс моделіне негізделген, өйткені сандық баға қою мүмкін емес. ABC арқылы шыққан шығындарды анықтап ұйымды қайта құру кезінде оған қандай модел қолдану керек екендігін толық анықтауға мүмкіндіктер туады (Business Process Re-engineering, BPR). Бағалық талдау арқылы келесі жұмыстарды да жүргізуге болады:

§   ұйымдық өнімнің нақты бағасын анықтау;

§   тапсырыс берушіні ұстап тұру үшін бағаны анықтау;

§   бірінші кезекте көңіл бөлу керек жұмыстарды анықтау және бағасы қымбат жұмыстарды табу және т.б.

ABC әдістемесі келесі негізгі сипаттамалардан тұрады, шығын объектісі (жұмыстың орындалу себебі), шығынды жүргізу (кіріс мінездемелері және жұмысты басқару, оның қанша уақытта және қалай орындалатындығы жайындағы ақпараттар), және шығын ортасы (шығын статьялары). BPwin-да осы жұмыстардың барлығына көңіл бөлінген, бағлық талдау жасаудан бұрын қанша ақша кетеді және қанша уақытта орындалатындығы талданады, одан кейін шығын ортасы табылады (cost centers). Нәтижесінде, әрбір жұмыс үшін декомпозиция схемасы бойынша оның істелу ұзақтығы табылады (duration), және жалпы жұмыстың істелуіне кететін уақыт есептелінеді (frequency) және әрбір шығын ортасына кететін ақша есептелінеді, яғни әрбір жұмысқа жұсалатын ақшалар шығын статьясымен беріледі.

 MS Visio беттері және олардың қолданылуы. ИТ беттердің шаблоны. Дайын заттарды қолдану, нәтижені сақтау, өңдеу құжатын алу немесе экспорттау. Net технологиялары – Sun, MS. Айырмашылықтары мен ұқсастықтары. MS Net құрылымы – программаларды өңдеудің технологиялық аспаптары.

Олар өңдеудің функциональдық мүмкіндіктерін сипаттау үшін және программаға қойылатын талаптардың спецификациясы үшін қолданылады. Ақпараттық обьектілердің логикалық моделін құру әдістемесі. Прототип немесе бос парақ, элементтер компоновкасы және қосылуы, графиканың текстілік көрсетілілімі, шығу файлдарының форматы және экспорты.

 

 

Бақылау сұрақтары:

1.      Қандай сұлбалар бизнес-процессті сипаттайды?

2.      IDEFжәне IDEF3 сұлбаларының айырмашылықтары?

3.      BPWin –дағы АВС аббревиатурасының мәні?

4.      MS Visio –нің қандай аспаптық беттерін ПӨ ЛЖ процессі кезінде қолдана аламыз?

Категория: Информатика | Добавил: admin_ (01.12.2013)
Просмотров: 2134 | Теги: Өңдеудің функционалдығын сипаттау, Аспаптары мен әдістері., UML | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0

Имя *:
Email:
Код *: