-->
Главная » Статьи » Информатика

Қатынастардың қасиеттері

Қатынастардың қасиеттері


Қатынас қасиеті.

Қатынас қасиеті қатынастың жоғарыда келтірілген анықтамасымен тікелей жүреді. Бұл қасиеттер негізінен кесте мен қатынас арасындағы ерекшеліктен тұрады.

1.      Қатынаста бірдей кортеж жоқ. Расында, қатынас денесі кортеж көпмүшесі. Кейбір көпмүше сияқты айырмасы жоқ элементтері жоқ (1 бөлімді қараңыз). Кестелер қатынасқа қарағанда бірдей жолдардан тұрады.

2.      Кортеждер реттелмеген (жоғарыдан төменге). Шындығында, біз кесте түрінде "Қызметкерлер" қатынасын кескіндедік, бірақ қызметкер Иванов қызметкер Петровтың "алдын алады" деуге болмайды. Себебі сол - қатынас денесі көпмүше, ал көпмүше реттелген. Бұл екінші себебі, ол арқылы қатынас пен кестені әрекеттестіруге болмайды - кестедегі жолдар реттелген. Сол бір қатынас әртүрлі кестемен кескінделген, онда жолдар әртүрлі ретпен жүреді.

3.      Атрибуттары реттелмеген (солдан оңға). Өйткені әр атрибуттың қатынас көлемінде ерекше бір аты болады, ал атрибут ретінің мағынасы жоқ. Бұл қасиет біршама қатынасты қатынастың  математикалық анықтамасынан айырмашысын көрсетеді (1 бөлім қараңыз - кортеж компоненттері онда реттелген). Тағы да үшінші себебі, кесте мен қатынасты әрекеттестірмеу - кестедегі тік жолдар реттелмеген. Сол бір қатынас әртүрлі кестемен кескінделген, онда тік жолдар әртүрлі ретпен жүреді.

4.      Атрибуттың барлық мәндері атомарлы. Оның негізінде жатқан атрибуттардың атомарлы мәні болады.  Бұл қатынастың кестеден төртінші айырмашылығы - кесте ұяшығына не болмаса соны орналастыруға болады - массивтер, құрылымыдар, және тағы басқа кестелер.

Домендер – бұл бір мағынасы (семантика) бар  деректер типі. Домендер салыстыруды шектеуі - нақты емес, әртүрлі домендерде мәнді салыстыруға болады.

Қатынас екі бөлімнен тұрады  қатынас тақырыбынана және қатынас денесіненҚатынас тақырыбы - кесте тақырыбының аналогы.Қатынас тақырыбы атрибуттардан тұрадыАтрибут саны қатынас дәрежесі деп аталадыҚатынас денесі - кесте денесінің аналогыҚатынас денесі кортежден тұрадыҚатынас кортежі кесте жолының аналогыҚатынастың кортеж саны қатынас қуаты деп аталады.

Қатынас келесі қасиеттерге ие:

·         Қатынаста ұқсас кортеж жоқ.

·         Кортеждер реттелмеген (төменнен жоғары қарай).

·         Атрибуттар реттелмеген (солдан оңға қарай).

·         Атрибуттың барлық мәні атомарлы.

Реляциялық деректер қоры дегеніміз қатынас жиыны.

Реляциялық деректер қорының схемасы деректер қорына кіретін қатынас тақырыбының жиыны.

Егер қатынас тек скалярлы (атомарлы) мәннен тұрса, онда ол Бірінші Қалыпты Формада (1ҚФ) болады.

Потенциалды кілттер.

Анықтама бойыншақатынас денесі кортеждің көпмүшесі, сондықтан қатынаста бірдей кортеждер болмайдыБұл дегеніміз, әр кортежде ерекше қасиет болу керек. Негізінде, қатынас шамасында ерекше қасиет кортеждің жеке атрибуттарында немесе атрибут топтарында болады. Мұндай ерекше атрибуттар кортеж идентификациясы үшін қолдануға ыңғайлы.

Кез келген қатынаста кем дегенде бір потенциалды кілт боладыРасында, егер ешқандай атрибутта немесе атрибут тобында потенциалды кілт болмаса, кортеждің ерекше күшінде барлық атрибуттар потенциалды кілтті құрайды. Бір атрибуттан тұратын потенциалды кілт жай кілт деп аталады. Бірнеше атрибуттардан тұратын потенциалды кілт  құрама кілт деп аталады.

Қатынастың бірнеше потенциалды кілті боладыӘдеттегідейпотенциальды кілттердің бірі алғашқы, ал қалғандары альтернативтіАлғашқы және альтернативті кілт арасындағы айырмашылық реляциялық ДҚБЖ үлестіру кезіндегі маңызды болуы мүмкінбірақ деректердің реляциялық моделі көз қарасынан бір потенциальды кілтті ерекшелеуге негіз жоқ.

 

Табельнөмірі

Фамилия

Еңбек ақы

1

Иванов

1000

2

Петров

2000

3

Сидоров

3000

A

B

C

1

Иванов

1000

2

Петров

2000

3

Сидоров

3000

 

 

 

 

 

 

Кесте 2 - Қатынас  "Қызметкерлер".

 

 

Бұл қатынасты кескіндейтін кестеге бірінші рет қараған кезде, көрінуі мүмкін, кестеде үш потенциальды кілт - кестенің әр бағанында ерекше деректер бар. Бірақ қызметкерлер арасында фамилиясы бірдей және еңбек ақысы бірдей қызметкер болуы мүмкін. Табель нөмірі әр қызметкер үшін ерекше. Бізді қандай ой, осы қатынаста тек бір потенциальды кілт  - "Табель нөмірі" бар деген түсінікке әкелді? Дәл сол қатынастағы деректер мәнніңтүсіну. Атрибуттар аталуын өзгертіп бұл қатынасты басқа түрде көрейік: Осы кестені басқа біреуге көрсетіп, оған атрибуттар аталу мағынасын хабарламаймыз. Енді көрініп тұр деректердің мағынасын түсінбей тұрып оны талқылай алмаймыз немесе ол осы қатынаста  пайда болады ма, мысалы, кортеж (1, Петров, 3000). Егер мұндай кортеж пайда болса (бір көргеннен кортеж ерекшелігі бұзылады), онда біз дәл айта аламыз, атрибуттардың біреуі де жекелей альтернативті кілт бола аламайды. Бірақ біз айта алмаймыз, алғашқы кілт не болып табылатынын.

Мән тұтастығы. Потенциальды кілттер негізінен пәндік сала объктілерінің идентификаторы қызметін атақарады (объектілерді айыруға арналған), онда бұл идентификаторлар мәні белгісіз мәні болмайды. Расында, егер идентификаторларда   null-мәні болса, онда біз екі идентификатор ұқсас па, ұқсас емес пе соған  "иә" немесе "жоқ" деген жауап бере алмаймыз. Бұл келесі мәннің тұтастық ережесін анықтайды: Мәннің тұтастық ережесі. Кейбір потенциальды кілт құрамына кіретін атрибуттар null-мәннің қабылдай алмайды.

Сыртқы кіллтер. Пәндік саланың әртүрлі объектілері ылғм бір-бірімен өзара байланысты, олар жөніндегі ақпарат деректер қорында сақталынады. Мысалы, тауарды жеткізу жөніндегі накладной қағазы тауар саны және бағасы тізімінен тұрады, кәсіпорындағы қызметкер бөлімдетіркеледі, оның балалары бар және т.б.  "Тұрады", "бар", "тіркеледі" терминдері "накладной" және "тауар тізімі", "қызметкер" және "балалар", "қызметкер" және "бөлім" түсініктері арасындағы байланысты білдіреді. Мұндай байланыстар бірнеше қатынасты байланыстыратын сыртқы кілттер көмегімен реляциялық деректер қорында бейнеленеді. 

Категория: Информатика | Добавил: admin_ (17.11.2013)
Просмотров: 1965 | Теги: Қатынастардың қасиеттері oracle қаз | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0

Имя *:
Email:
Код *: